UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Çocuk Dostu Şehirler


Çocuk Dostu Şehirler
Her hak her çocuk için her yerde

1.    Çocuk Dostu Şehir Nedir?

Çocukların haklarını uygulamaya kendini adamış şehir veya daha genel olarak yerel yönetim sistemidir. Çocuk Dostu Şehir, uygulamada çocukların haklarının politikalara, yasalara, programlara ve bütçelere yansıması anlamına gelen, yerel seviyede Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin cisim bulmuş halidir. Çocuk Dostu Şehir kavramı, ÇDŞ Girişimi altında ortaya çıkmış olan bir dizi deneyimin ışığında toplulukları ve diğer yerel yönetim sistemlerini içermektedir. 
 
Çocuk Dostu Şehirde çocuklar kent yönetiminin aktif katılımcılarıdır ve fikirleri kent yönetimi tarafından dikkate alınır. Bu fikirler kent politikalarında hayat bulur. Çocuk Dostu Şehirlerde aşağıdaki hedefler çocuğun iyi hali gözetilerek önceliklendirilir:
  • Sağlık ve eğitim gibi temel hizmetleri almak
  • Caddede tek başına güven içinde yürümek
  • Arkadaşları ile oyun oynamak ve yeşil alana sahip olmak
  • Kültürel ve sosyal etkinliklere katılmak
  • Etnik köken, din, gelir, cinsiyet veya engellilik durumu ne olursa olsun, her hizmete erişime sahip şehrin eşit vatandaşı olmak
 Daha fazla bilgi için: www.cocukdostusehirler.org
 
2.    Neden böyle bir programa ihtiyaç vardır? 

Türkiye’de kırdan kente göç, sanayileşme ve ekonomik büyüme ile tetiklenen şehirleşme hem ekonomik hem de demografik açıdan değişiklikler getirmiştir. 1950’lerde %25 olan şehirli nüfus, 2015 yılı itibariyle %75’e yükselmiştir ve şu anda 30 tane büyükşehir bulunmaktadır (Dünya Bankası, 2015). Türkiye nüfusunun üçte birini oluşturan çocukların ihtiyaçları ve öncelikleri bu dinamik ve hızlı değişim sürecinde dikkate alınmalıdır. 

Yerel düzeyde çocukların günlük hayatını etkileyen birçok hizmeti yürüten belediyelere çocuk haklarının gerçekleşmesinde önemli görevler düşmektedir. Çocuklar için yaşanabilir çevreleri belediyeler oluşturmaktadır. Belediyeler birçok konuda hem probleme hem de çözüme en yakın kurumlardır. Sınırları içinde yaşayan vatandaşların ve çevrenin ihtiyaçlarını bilirler ve çözümle buluşturmak için ilgili kaynaklara sahiplerdir. Çocuk Dostu Şehirler Girişimi, çocuk hakları konusunda yerel düzeyde hesap verebilirliği artırmak için karar verme mekanizmalarına toplumun katılımının olmasını desteklemektedir ve bu yüzden de çocukların kentsel değişimin ana öncüleri olması için belediyeleri anahtar olarak görür. 
 
Türkiye Hükümeti ve UNICEF Türkiye arasında imzalanan ve hem hükümet hem de diğer ortaklarla uygulanacak olan 2016-2020 Ülke Eylem Planı’nın öncelikli amaçları aşağıdaki gibidir:
  • Eşitlik, toplumsal kapsama ve dayanıklılık artırma
  • Çocuk hakları için kaliteli veriler, bilgi ve tanıtım-savunu
  • Çocuklar ve ergenler arasında toplumsal cinsiyet eşitliği
  • Çocuklar için daha geniş ortaklık
Çocuk Dostu Şehirler Programı bu önceliklerin yerel yönetimler işbirliği ile yerel düzeyde uygulanması demektir.
 
3.    UNICEF Türkiye Çocuk Dostu Şehirler Programı kapsamında ne yapıyor?
 
Programın ilk safhası, 2014-2015 yıllarında İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü, Türkiye Belediyeler Birliği, Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Orta Doğu ve Batı Asya Bölge Teşkilatı ve Dünya Yerel Yönetim ve Demokrasi Akademisi’nin  ulusal koordinasyonunda IKEA ve UNICEF Türkiye Milli Komitesi’nin finansal desteği ile uygulanmıştır. Çıktılarını sunan kataloğa buradan ulaşabilirsiniz.
 
2016-2020 Ülke Programı kapsamında gerçekleşecek olan ikinci safhada:
  1. Yerel yönetimlerin çocuk katılımıyla kanıt temelli politika ve program tasarımı konusunda kapasitelerinin artması,
  2. Doğrudan ve dolaylı olarak çocukların faydalandığı programların yeterli kaynaklara sahip olması ve bu kaynakların zaman içinde artırılması,
  3. Gençlerin çocuk hakları savunucusu olmaları için güçlendirilmeleri,
  4. Ülke içinde ve dışında iyi çocuk dostu program örneklerinin yaygınlaştırılması,
  5. Belirli bölgelerde çocukların oyun hakkına erişimlerinin desteklenmesi
hedeflenmektedir.
  
UNICEF, çocuk haklarının yerel düzeyde gerçekleşmesi için, farklı düzeydeki ortaklıklar vasıtasıyla mümkün olduğunca fazla belediyeye ulaşmayı hedeflemektedir. UNICEF, ÇDŞ’nin temel prensipleri üzerine ve UNICEF’in uzmanlığının bulunduğu belirli tematik alanlarda tüm ilgili belediyelerin kayıt olarak katılabileceği düzenli eğitimler ve belediyelerin birbirleri ile bilgi ve deneyimlerini paylaşabilecekleri toplantılar düzenlemektedir. Bu eğitim ve toplantılarla ilgili bilgilere aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:

Eğitimler Hakkında Bilgi Notu ve Başvuru Formu

Bilgi ve Deneyim Paylaşımı Toplantısı Kayıt Formu ve 8-9 Kasım'da Ankara'da gerçekleştirilecek olan toplantının programı

Ayrıca, UNICEF çocuk evlilikleri ya da çocuk işçiliği gibi çocuk koruma alanlarında önleyici, azaltıcı ya da müdahale edici çabalar sarfetmek ve yatırım yapmak isteyen belediyelere birebir destek vermeye de açıktır. Türkiyeli ve Suriyeli çocukların arasındaki sosyal uyumu artırıcı programların planlanması, uygulanması ve izlenmesine de ayrıca öncelik verilecektir. 

4.    İletişim ve İlgili Dökümanlar

Programa katılmak ya da daha fazla bilgi için: ankara@unicef.org
 
Toplum Temelli Özdeğerlendirme Araçları
ÇDŞ Çerçevesi