Anasayfa > Basın Merkezi > 2018 > Mart > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (3/2018)

İyot yetersizliği nedeniyle her yıl yaklaşık 19 milyon yeni doğan çocuk beyin hasarı riskiyle karşı karşıya


Söz konusu yetersizliğin bilişsel yeteneği azalttığına ilişkin birçok kanıt ortaya çıkarken UNICEF ve GAIN de iyotlu tuza erişimin artırılması için hemen harekete geçilmesi çağrısında bulundu 


NEW YORK, 1 Mart 2018 – UNICEF ve GAIN tarafından hazırlanıp bugün açıklanan rapora göre her yıl dünyaya gelen yaklaşık 19 milyon bebek (tüm yeni doğumların yüzde 19’u) yaşamın ilk yıllarındaki iyot eksikliği yüzünden önlenebilir, ancak önlenmemesi durumunda kalıcı olacak beyin hasarı oluşması ve bilişsel işlevlerin yeterince gelişmemesi gibi bir riskle karşı karşıya bulunuyor. Bu risk altındaki her 4 çocuktan en az biri Güney Asya’da yaşıyor.
 
Daha Parlak Gelecek: Tuzun İyotlanmasıyla Erken Dönem Beyin Gelişiminin Korunması başlıklı rapor, iyot yetersizliğinin tüm dünyada önlenebilir beyin hasarının başlıca nedeni olduğuna dikkat çekiyor. Gebelik döneminde ve bebeklikte yeterince iyot alınmaması sinirsel ve psikolojik sorunlara yol açarken, çocuğun IQ’sunu 8-10 puan kadar azaltabiliyor. Bu da tüm ulusların bilişsel kapasitesinde, dolayısıyla sosyo-ekonomik gelişiminde önemli kayıplar yaşanması anlamına geliyor.
 
UNICEF’in Beslenme Baş Danışmanı Roland Kupka’nın açıklaması şöyle: “Yaşamın ilk dönemlerinde bir çocuğun aldığı besinler beyin gelişimini etkiler, parlak bir gelecek şansı yaratır ya da tersine bu şansı azaltır. Yaşamın ilk döneminde çocuk gelişimini koruyarak ve destekleyerek çocuklar için yaşam boyu sürecek son derece olumlu sonuçlar sağlayabiliriz.”
 
Çocuk başına her yıl 0,02-0,05 dolarlık bir maliyeti olduğundan tuzun iyotlanması hem maliyet etkin hem de ekonomik getiri sağlayacak bir müdahaledir. Tuzun iyotlanması için harcanan her dolar, gelecekte daha gelişkin bilişsel yeterlilik sayesinde tahminen 30 dolarlık getiri anlamına geliyor.
 
Küresel olarak bakıldığında bu konuda risk altındaki bebek oranının en yüksek olduğu bölge Güney Asya iken aynı bölge tuzun iyotlanma oranı açısından yüzde 87 ile ikinci durumda. Birinciliği yüzde 91 ile Doğu Asya ve Pasifik alıyor. İyotlu tuz oranının en düşük olduğu bölge ise Doğu ve Güney Afrika. Bu bölgede nüfusun yaklaşık yüzde 25’i iyotlu tuza erişememekte, bu yüzden her yıl 3,9 milyon bebek iyot yetersizliği bozukluklarına karşı korunmasız kalmakta.
 
GAIN Gıda Politikaları Direktörü Greg S. Garrett: “İyot, çocukluk döneminde gelişim açısından kritik önemdedir. Hükümetlerin, sanayinin, sivil toplumun, UNICEF, GAIN ve diğerlerinin ortak çabaları sonucunda tüm çocukların istikrarlı biçimde iyot almalarını sağlamanın eşiğindeyiz. Ancak yine de iyot yetersizliği sorununu tamamen ortadan kaldırmak için yapılacak daha çok iş var ve umarız başkaları da ulaşılması en güç yörelerde tuz iyotlama yönündeki çabalarımıza katılır.”
 
Ana rahmine düşüşten 2 yaşa kadar olan süreyi kapsayan yaşamın ilk dönemleri çocuğun gelişimi açısından en kritik dönemdir. Çocuğun yaşamının ilk 1000 gününde beslenme (koruma ile oyun ve erken öğrenme gibi uyarıcı etkinliklerle birlikte) beyin gelişimini yaşam boyu sürecek şekilde etkilemektedir.
 
Rapor, çocukların gelişen beyinlerinin zarar görme riskini azaltmak üzere ivedilikle atılacak adımları şöyle özetliyor:
  • Tuzun iyotlanmasının, erken dönemde çocuk beslenmesini ve beyin gelişimini desteklemeye yönelik ulusal planlara dâhil edilmesi;
  • Tuzu iyotlama ve tuz kullanımını azaltma gündemlerinin ortak yürütülmesi;
  • Ulaşılamayan nüfus kesimlerinin belirlenmesine yönelik denetim sistemleri oluşturulması;
  • Tuzun iyotlanmasıyla ilgili mevcut mevzuatın yaşama geçirilmesi için düzenleyici sistemlerin güçlendirilmesi;
  • Potansiyel iyotlu tuz kaynağı olarak güçlendirilmiş besin maddelerinin giderek artan öneminin görülmesi.
UNICEF ve GAIN iyot yetersizliği bozukluklarının giderilmesi için son 10 yıldır birlikte çalışıyor:
  • Avrupa ve Orta Asya’da tuz sanayisi iyotlamayı örnek üretim uygulamalarının bir parçası saymaktadır;
  • Doğu Asya ve Pasifik’te benimsenen güçlü politikalar ve yasal düzenlemeler iyotlu tuz kullanımının haneler ve sanayi açısından bir kural haline gelmesine yardımcı olmuştur;
  • Doğu ve Güney Afrika’da kurulan bölgesel komisyonlar daha kapsamlı beslenme gündemiyle bağlantılı olarak tuzun iyotlanmasını konusunda savunuculuk yapmıştır;
  • Güney Asya’da tuzun iyotlanması halkın iyot durumunu daha iyiye götürmüş ve bugünkü odak tam kapsama ulaşıp programın sürdürülebilirliğinin sağlanması olmuştur;
  • Batı ve Orta Afrika’da değişen ticaret örüntüleri tuz sanayiini de etkilemiştir; ancak iyotlu tuz da dâhil olmak üzere standartların uyumlulaştırılmasında kayda değer bir işbirliği görülmektedir.
###
 
Editörlere Notlar
 
Daha fazla bilgi için raporu okuyun: here.
 
GAIN hakkında
Daha İyi Beslenme için Küresel İttifak (GAIN), merkezi İsviçre’nin Cenevre kentinde olan bağımsız ve kâr amacı gütmeyen bir vakıftır. GAIN, BM Genel Kurulu’nun 2002 yılındaki Özel Çocuk Oturumunda oluşturulmuştur. GAIN’in çalışmaları hakkında daha fazla bilgi için: www.gainhealth.org.

UNICEF hakkında
UNICEF dünyadaki en dezavantajlı çocuklara ulaşmak için dünyanın en zorlu yerlerinde çalışmalar yapmaktadır. 190 ülkede ve bölgede, her yerde, herkes için daha iyi bir gelecek kurmak için çalışıyoruz.  UNICEF ve çocuklara ilişkin çalışmaları hakkında daha fazla bilgi için:www.unicef.org
 
UNICEF’i Twitterve Facebook’tan izleyin

Daha fazla bilgi için:
Sema Hosta, UNICEF Turkey, Tel: +90 312 454 1010, shosta@unicef.org
Georgina Thompson, UNICEF New York, Tel: +1 917 238 1559, gthompson@unicef.org