Anasayfa > Basın Merkezi > 2018 > Şubat > 
UNICEF'ten düzenli haber almak için iletişim bilgilerinizi bırakabilirsiniz

Basın Merkezi (2/2018)

Türkiye'de çocukların eğitim yoluyla korunması


Fotoğraflar: UNICEF/Turkey/2017/RICH
Şartlı Eğitim Yardımı Programı
Türkiye dünyada en çok mülteci barındıran ülke. Türkiye’deki mültecilerin 3,4 milyonu Suriyeli ve bu mültecilerin 1,5 milyonu çocuk. Her ne kadar bu yüksek sayıda mülteciye ev sahipliği yapmak, temel hizmetler ve altyapı açısından ekstra çaba gerektirse de halihazırda 610 binden fazla çocuk okula gidebiliyor. Ayrıca, 320 bin mülteci çocuk da Şartlı Eğitim Yardımı (Ş.E.Y.) Programından yararlanmış durumda.

Şartlı Eğitim Yardımı Programı en güç durumdaki çocukların okullaşması ve okula devamlılığını artırma amacını taşıyor. Ş.E.Y., Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından 2003 yılından bu yana uygulanmakta olan bir ulusal sosyal yardım programıdır. Program, 2017 yılı başlarında Suriyeli ve diğer mülteci aileleri de kapsayacak şekilde yaygınlaştırılmış olup, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, Türk Kızılayı ve UNICEF’in yakın iş birliğiyle uygulanmaktadır.

Programın mülteci ailelere yaygınlaştırılması Avrupa Birliği desteğiyle gerçekleşmektedir. Program ayrıca Norveç ve ABD hükümetleri tarafından da desteklenmektedir. 


 

Çocuk Koruma Hizmeti 
Ş.E.Y programının 2 bileşeni bulunmaktadır: nakit yardımı ve çocuk koruma hizmetleri. Nakit yardımı bileşeninde, çocuğun okula düzenli olarak devam etmesi koşuluyla ailelere eğitime yönelik nakit desteği sağlanmaktadır.

Çocuk koruma bileşeni ise en güç durumdaki çocukların yakından takibini sağlamakta, gerektiğinde çocuklar tamamlayıcı çocuk koruma hizmetlerine yönlendirilmektedir. 15 ilde uygulanmakta olan bu bileşen kapsamında Haziran 2018’e kadar 49.600 çocuğa ulaşılması hedeflenmektedir. Bileşen, sahada görev yapan sosyal çalışmacılar ve tercümanlardan oluşan topluma erişim ekipleri tarafından uygulanmaktadır. Bu ekipler, çocuklarının Ş.E.Y Programının okul devamlılığı koşullarını karşılamayan ya da karşılamama riski bulunan aileleri ziyaret etmektedir.


Çocuk Koruma Yoluyla Kız Çocukların Güçlendirilmesi 
Batoul (13) ve Bushra (16) Suriyeli iki kız kardeş. Ankara’daki çocuk koruma ekipleri yakınlarda evlerinde onları ziyaret etmiş. İki kardeş, ebeveynleri ve kendilerinden yaşça büyük iki erkek kardeşleriyle dört yıldır Türkiye’de bulunuyor. Kızlar okula gidiyor ve Ş.E.Y.den yararlanıyor. Babaları elektrik mühendisi, ama şu an çalışmıyor. Kendisi, nakit desteği sayesinde kızlarının Ankara, Altındağ’da okula gidebildiklerini söylüyor. Topluma erişim ekipleri aileyi ziyaret ettiğinde eğitimin kız çocuklar açısından taşıdığı önem ile ilgili aileyle sohbet ederek, bilgi vermişler. Ziyaretin ardından, ailenin de talebi üzerine çocuk koruma görevlileri onları Kızılay Toplum Merkezine yönlendirmiş. Aile, evlerine kadar gelerek gösterdikleri duyarlılık ve verilen destek için teşekkür ediyor. Baba ise kız çocuklarının okuldaki durumundan duyduğu gururu her fırsatta dile getiriyor. 


İhtiyaçları Daha İyi Anlamak İçin Sahada Olmak 
Mülteci çocuklara yönelik Ş.E.Y. programının Çocuk Koruma bileşeni nakit yardımı bileşeninin etkili bir şekilde uygulanabilmesinde tamamlayıcı rol oynamaktadır. Topluma erişim ekipleri, karşılaştıkları farklı riskler ve güçlüklerle baş edebilmeleri için çocuklara ve ailelerine destek vermektedir. Kimi aileler açısından bu destek, göç hizmetlerine kayıt yaptırma; sağlık, eğitim ve sosyal yardım gibi temel hizmetlere erişim gibi alanlarda kolaylık anlamı taşımaktadır. Diğer aileler söz konusu olduğunda ise ekipler, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na bağlı sosyal çalışmacılarla birlikte evlilik, çocuk işçiliği, şiddet ve sömürü gibi çocuk koruma alanındaki riskleri ele almaktadır. 


Uzamanlaşmıl Hizmetler
Ş.E.Y. programı güç durumda bulunan daha fazla sayıda çocuğun ve ailenin potansiyel riskler ve zararlara karşı korunmasını sağlamaktadır. Kızılay çalışanları ayrıca ailelerle Kızılay Toplum Merkezlerinde sunulan hizmetlerle bir araya getirmektedir. Bu hizmetler arasında sağlıkla ilgili randevulardan psikososyal desteğe, meslek ve dil eğitiminden sosyal bütünleşme etkinliklerine kadar geniş bir alandaki hizmetler yer almaktadır.

Kızılay görevlilerinden Rami Koçak şöyle diyor: “Güç durumdaki bu çocuklar ve aileler için uzmanlaşmış hizmetler var. Bizim görevimiz ise desteğe ihtiyacı olanları belirleyerek bu kişileri söz konusu hizmetlere yönlendirmek, böylece çocukların okullarına düzenli olarak devam etmelerini sağlamak. Güç durumdaki ailelere yardım etme, okula kayıt ve devam önündeki engelleri ortadan kaldırma çabası içindeyiz.” 


Tekrar Çocuk Olmak
Ş.E.Y. programının mülteci çocukları da kapsayacak şekilde yaygınlaştırılması, uzun süren insani krizlerde ulusal sosyal koruma sistemlerinin, bu alandaki uzmanlığın ve aktörlerin yapılacak yardımların merkezine yerleştirilmesinin mükemmel bir örneğini oluşturmaktadır

UNICEF, T.C. Hükümeti ve ortaklarıyla birlikte eğitimin iyileştirici gücünü temel almakta, çocukların tekrar çocuk olmalarını sağlamakta ve Suriyeli bir çocuk kuşağının kaybedilmesini önleyecek olanaklar sunmaktadır.